Czym jest cukrzyca?

Cukrzyca jest chorobą objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi.

Wśród psów częściej chorują m. in.: szpic wilczy, pinczer miniaturowy, cairn terrier, foksterier, yorkshire terrier, sznaucer miniaturowy i pudel miniaturowy.

Jest przewlekłą chorobą metaboliczną, w przebiegu której występują upośledzenie przemiany węglowodanowej, tłuszczowej, białkowej oraz zaburzenia równowagi kwasowo – zasadowej spowodowanej częściowym lub całkowitym brakiem insuliny.

Insulina jest hormonem produkowanym przez trzustkę i odpowiedzialnym za obniżanie poziomu glukozy we krwi. Działa przeciwstawnie do innego hormonu trzustkowego tj. glukagonu, który powoduję wzrost poziomu glukozy. Pod wpływem insuliny komórki organizmu pobierają glukozę, która stanowi dla nich główne źródło energii. W skutek upośledzenia wydzielania insuliny przez trzustkę dochodzi do wzrostu poziomu glukozy we krwi i jednocześnie zahamowania jej transportu do komórek. Organizm pozbawiony tak bogatego źródła energii, jakim jest glukoza, mobilizuje inne rezerwy energetyczne tj. białka i tłuszcze, co prowadzi do postępującego wyniszczenia organizmu. Nadmiar glukozy wydalany jest z moczem w tzw.cukromoczu, natomiast we krwi pojawiają się związki powstałe z przemiany glukozy tzw. ciała ketonowe

Rodzaje cukrzycy u psów

Cukrzyca insulinozależna
Jest to o najczęstsza forma cukrzycy u psów i stanowi ok.95% przypadków. Przyczyną jej są: zapalenie trzustki, choroby autoagresywne oraz schorzenia dziedziczne. Charakterystyczna jest tu predylekcja rasowa. Najczęściej chorują: pudle, jamniki, PONy.

Cukrzyca insulinoniezależna
Często związana z otyłością. Jest ona związana z brakiem reakcji receptorów insulinowych na insulinę.

Cukrzyca wtórna, zwana jatrogenną
Występuje najczęściej przy okazji innych chorób np. przy chorobie Cushinga, gdy zwierze poddawane jest leczeniu innymi preparatami leczniczymi zawierającymi leki steroidowe oraz przy leczeniu antykoncepcyjnym.

Występowanie:

  • Najczęściej u psów starszych 7-9 lat
  • Może być chorobą wrodzoną, wówczas wykrywana w wieku 1-2 lata
  • U suk 3-krotnie częściej niż u psów
  • Bardzo często rozpoczyna się po cieczce
  • Częściej u psów z nadwagą i otyłych
Click edit button to change this text.

Objawy

Znajomość objawów cukrzycy jest kluczowa dla prewencji tego schorzenia, gdyż należy pamiętać, że objawy bardzo często są nieswoiste i pomijane, niezauważane przez właściciela. Należy zwracać uwagę przede wszystkim, gdy nasz pies:

  • Polidypsja: Pije zdecydowanie więcej wody niż zwykle, miska staje się pusta chwile po dolaniu wody, lub zauważymy, że pies przebywa w okolicy miski z wodą częściej
  • Poliuria: Pies produkuje więcej moczu dziennie lub zdarza mu się nie wytrzymać do spaceru i popuścić mocz w domu, co wcześniej się nie zdarzało
  • Polifagia: Jest zawsze głodny (zwiększony apetyt), ale traci na wadze lub ją utrzymuje
  • Senność, apatia, znużenie
  • Brak chęci do aktywności fizycznej, co często związane jest z bólami mięśniowymi
  • Zaćma, osłabione widzenie, co objawia się ostrożniejszym chodem, wpadaniem na przeszkody, utratą pewności w miejscach obcych

Oprócz  tych charakterystycznych, jednak często nieswoistych objawów w rozpoznaniu największe znaczenie ma badanie krwi na zawartość w niej glukozy, które wynosi zwykle powyżej 200mg/% przy normie 100mg/%. Takie badanie należy wykonać w gabinecie weterynaryjnym, jest to badanie wykonywane glukometrem na miejscu, a wynik jest natychmiastowy. Dodatkowo, oprócz podwyższonego stężenia glukozy we krwi, pojawia się również glukoza w moczu, co również można zbadać.

Leczenie

Należy pamiętać, iż cukrzyca, podobnie jak u ludzi jest chorobą nieuleczalną. Leczenie polega na utrzymaniu odpowiedniego poziomu cukru we krwi oraz zapewnienie w komfortowego życia naszym psiakom. U zwierząt, najczęstszym sposobem leczenia jest podawanie insuliny. Samo podawanie insuliny nie jest uciążliwe, jednak należy stale kontrolować poziom cukru we krwi, a także zapobiegać jego wahaniom, co często nastręcza trudności w doborze dawki i jest czasochłonne dla właściciela.
Istnieje kilka rodzajów insuliny o różnym czasie działania. W praktyce najczęściej stosuję się insulinę średnim czasie działania, której szczyt działania występuje najczęściej po 6-8 h od podania. Każde zwierze jest indywidualnością i inaczej reaguje na insulinę, która w różny sposób i w różnym czasie reguluje poziom cukru we krwi, dlatego też lekarze weterynarii wykonują krzywe cukrowej. Dzięki wykonaniu tej krzywej uzyskujemy odpowiedź, jaką dawkę insuliny powinniśmy zastosować oraz kiedy przypada jej szczyt działania. Ważnym elementem w kontrolowaniu poziomu glikemii (glukozy we krwi) jest waga. Często się zdarza, że zwierzęta tracą na wadze podczas leczenia, a insulinę dawkuje się w przeliczeniu na kilogram masy ciała. Dlatego też należy pilnować, co najmniej raz na dwa tygodnie wagi naszego zwierzęcia by prawidłowo dawkować insulinę.

Co oprócz leczenia?

Poza wprowadzeniem prawidłowego leczenia ważnym aspektem w leczeniu cukrzycy jest :

  • Właściwa dieta
  • Odpowiednia dawka ruchu

Dieta:
Podobnie, jak u ludzi, zrównoważona dieta u psów odgrywa ogromną rolę. Przede wszystkim:

  • Należy ściśle utrzymywać pory karmienia i podawania insuliny, gdyż zmiana żywienia powoduje skoki cukru we krwi, a to w konsekwencji może doprowadzić nawet do śpiączki cukrzycowej
  • Pies chory powinien dotrzymywać pokarm o stałej zawartości energetycznej
  • Zalecany jest pokarm zawierający bardzo wysokiej jakości białko i łatwostrawne węglowodany
  • Bardzo dobrym rozwiązaniem są gotowe karmy pełno-porcjowe, dedykowane dla psów chorych na cukrzycę. Stanowią doskonała kompilację składników, a właściciel nie musi się martwić o przygotowywanie pokarmu
  • Zaleca się, aby zwierzę otrzymało 25% pokarmu na 30 minut po podaniu rannym insuliny
  • Kolejna racja pokarmowa: w szczycie działania insuliny, czyli po 6-8h i wtedy należy podać pozostałe 75% pokarmu
  • U zwierząt jedzących 3 posiłki: 25% śniadanie, 50% obiad i 25% kolacja.

Wysiłek fizyczny:

  •  Psiak powinien uprawiać umiarkowany wysiłek fizyczny
  • Wskazane są długie spacery
  • Krótkie, wolne przebieżki
  • Natomiast nadmierny ruch nie jest wskazany, gdyż może doprowadzić do skoków glukozy i jej obniżonego poziomu